Hoe luister je naar je geweten? Leer het van deze rolmodellen


Volgens de Griekse filosoof Plato zijn mensen die het slechte doen simpelweg onwetend over wat het goede is. Kunnen we gelukkig en tevreden zijn terwijl er in de wereld om ons heen toch zo gruwelijk veel wordt geleden? Een wezenlijke vraag die OMG Magazine stelt aan Désanne van Brederode (schrijver), Tim Fransen (cabaretier en filosoof) en Ad van Nieuwpoort (theoloog en schrijver). Hoe luister en handel je naar geweten?

Désanne: ‘Ik begon langzaam maar zeker het gevoel te krijgen dat ik het feit dat ik me ergens in verdiepte als excuus gebruikte om te denken dat ik er ook daadwerkelijk iets aan had gedaan. Het klimaat, de vluchtelingen: als een soort bingokaart die met gepast verdriet wordt afgevinkt.”

Helpen

“Toen ik op een dag, inmiddels negen jaar geleden, werd geraakt door wat er in Syrië gebeurde, hoe daar demonstraties werden neergeslagen door de troepen van president Assad, werd ik me ervan bewust dat die slachtoffers natuurlijk helemaal niets konden merken van al mijn medelijden. Ik plaatste een oproep op Facebook: ‘Kan iemand me vertellen wat daar gaande is? En wat ik kan doen om te helpen?’ Dat was het moment waarop ik me heb aangesloten bij Het Syrische Comité, dat zich inzet voor een vrij en democratisch Syrië.”

Oppervlakkig

Ad: ‘Ik denk dat de Bijbel me uit die oppervlakkige wereld heeft gehaald. De droom van profeten die het leed onder ogen komen, het beest in de bek durven kijken en zeggen: we moeten strijden voor een eerlijkere wereld, zonder onrecht. Het waren deze verhalen die me bij mijn nekvel grepen en me duidelijk maakten dat ik een rol moest spelen, het verschil moest maken.”

“Wie zonder zonde is, mag het zeggen”

“In de Duinzichtkerk, mijn huidige gemeente in het Haagse Benoordenhout, komen vaak mensen die op beslissende plekken zitten in de maatschappij. Ze hebben bijvoorbeeld direct te maken met de toeslagenaffaire. Niet als slachtoffer, maar als ‘dader’. Ambtenaren die verkeerde beslissingen hebben genomen, die onbedoeld hebben meegewerkt aan iets wat zo ellendig voor een grote groep mensen is uitgepakt; ambtenaren die daarvan wakker liggen. Ze vragen zich af: hoe heb ik dit kunnen doen? Maar het Bijbelverhaal leert mij dat je met mildheid en genade verder komt. En dat je altijd opnieuw mag beginnen. Wie zonder zonde is, mag het zeggen.”

“Spreek de waarheid over de crisis, doe wat nodig is”

Klimaat 

Tim: “Dat is interessant, Ad, als ik daar even op mag inhaken. Ik zit wat dit betreft echt aan de andere kant van het spectrum. Ik heb meegedaan aan een actie van Extinction Rebellion, een groep mensen die zich wereldwijd zorgen maakt over de klimaat- en ecologische crisis. We hebben de Stadhouderskade in Amsterdam geblokkeerd om te laten zien: we nemen de crisis zó serieus dat we bereid zijn om gearresteerd te worden. Spreek de waarheid over de crisis, doe wat nodig is en laat burgers meedenken over mogelijke oplossingen.”

Verantwoorden

“Toen ik om vijf uur ’s ochtends aan kwam fietsen en de busjes van de Mobiele Eenheid klaar zag staan, heb ik er wel heel even aan gedacht om rechtsomkeert te maken en weer lekker in mijn bed te kruipen. Als je het hebt over je goed voelen, kun je beter niet de barricaden op gaan. Martin Luther King werd doodgeschoten, Nelson Mandela belandde in de gevangenis… niet dat ik mezelf in dat rijtje wil scharen. Maar toch, het voelde voor mij als iets vanzelfsprekends. Ik zou het ook willen omdraaien: laat degene die niets doet zich maar verantwoorden.’

  • Désanne van Brederode (1970) is romancier, columnist en filosoof. 
  • Tim Fransen (1988) is cabaretier en filosoof. 
  • Ad van Nieuwpoort (1966) is theoloog en schrijver. 

Tekst: Arjan Visser | Fotografie: Bertina Bartlett 

Het volledige tafelgesprek met Désanne van Brederode, Tim Fransen en Ad van Nieuwpoort (staat in OMG editie 2 – bestel het hier.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email