Fabergé; een schitterend paasei 

Wie aan Pasen denkt, denkt aan eieren om te eten of als decoratie. Goudsmit Peter Carl Fabergé (1846-1920) maakte juwelen in de vorm van een paasei: de beroemde Fabergé eieren. Ieder ei is een vernuftig kunstwerk vol pracht en praal met een surprise.

In Rusland is Pasen altijd een zeer belangrijk feest geweest. Het is gebruikelijk om elkaar de avond van tevoren een geschenk te geven, vaak versierde eieren. De tsaar Alexander III geeft in 1885 Fabergé de opdracht om een paasei te maken als cadeau voor de tsarina. En zo wordt het eerste keizerlijke paasei gemaakt. Het ziet eruit als een echt kippenei en zit vol verrassingen. Als je het ei openmaakt vind je een uitneembare gouden dooier met daarin weer een gouden kip. Ook de kip kan open, erin bevindt zich een witgouden broche in de vorm van een kroontje met edelsteentjes.

Fabergé maakt promotie tot hofjuwelier

Het cadeau valt zodanig in de smaak bij de tsarina, dat Fabergé als hofjuwelier wordt aangesteld en ieder jaar een ei mag maken, mits deze uniek is, een thema heeft én een verrassing bevat. Na het overlijden van de tsaar neemt diens opvolger Nicolaas II de traditie over en bestelt jaarlijks zelfs twee eieren, een voor zijn vrouw en een voor zijn moeder.

Fabergé komt uit een Franse Hugenotenfamilie. In 1870 neemt hij het bedrijf van zijn vader over en bouwt het uit tot de grootste juwelenfirma van de wereld. Naast juwelen verwerft Fabergé bekendheid met zijn luxe gebruiksvoorwerpen en kunstobjecten voor de Russische adel.

Kroningsei

Ter ere van de kroning van tsaar Nicolaas II en zijn vrouw maakt Fabergé in 1897 het Kroningsei. Het is gemaakt van goud met geel emaille en versierd met het wapen van de Romanovs.

Als surprise bevindt zich in het ei een gouden koets, een zeer gedetailleerd kunstwerk en replica van de koets gebruikt bij de kroning. Het kan zelfs rijden en er klapt automatisch een trappetje omlaag als een van de deurtjes wordt geopend.

Peter de Grote-ei

In 1903 maakt Fabergé een ei ter gelegenheid van de tweehonderdste verjaardag van de de stad Sint-Petersburg, gesticht door Peter de Grote. Het gouden juweel is gedecoreerd met bloem- en plantmotieven en bezet met edelstenen. Rondom zijn vier ivoren plaquettes aangebracht met daarop kleine schilderijtjes van tsaar Peter de Grote, het eerste Winterpaleis, tsaar Nicolaas II en het Winterpaleis in 1903. Als je het ei openmaakt, veert een kopie van het ruiterstandbeeld van Peter de Grote in Sint-Petersburg omhoog.

Russische Revolutie 

Fabergé en zijn medewerkers maken tussen 1885 en 1917 in totaal 69 eieren, waarvan 52 voor de keizerlijke Romanov familie. In 1917 komt met de Russische Revolutie een einde aan de Romanov-dynastie. De meeste bezittingen, waaronder ook de paaseieren, worden verkocht. De keizerlijke eieren gaan de wereld over. Onder andere de krantenmagnaat Malcolm Forbes heeft er op een moment negen in zijn bezit.

Waar zijn de Fabergé-eieren nu?

De eieren zijn letterlijk goud waard; sommige exemplaren leveren miljoenen euro’s op. Vandaag de dag zijn er vijf in het bezit van het Britse koningshuis, een groot deel is te bewonderen in musea en een aantal is verdwenen. En dan zijn er nog een handjevol particulieren in het gelukkige bezit van een exemplaar uit de mooiste paaseieren-collectie uit de geschiedenis.

Tekst Inez Huis Beeld Wikimedia 

Meer lezen op OMG over kunstwerken en kunstenaars?


OMG Magazine 5