De rijkdom van vasten

Vandaag is het Aswoensdag. Begin van de vasten. Vanaf nu eet ik drie eenvoudige maaltijden per dag, drink ik water of thee. Veertig dagen tot Pasen. Wie de dagen zou tellen, zou zien dat we dan niet uitkomen, maar op zondag – een feestdag tenslotte – wordt er niet gevast.

Het is denk ik een jaar of zeven geleden dat ik nieuwsgierig werd. Eerst alleen met het hoofd: lezen over de Stoïcijnen, Jezus, de Boeddha of Ghandi, over het reinigen van lichaam en ziel binnen het Taoïsme of Hindoeïsme, of over ‘op gezette tijden niet eten’ als manier om af te vallen. Dichter bij huis zocht ik ervaringen met vasten: bij katholieke familieleden van manlief of in gesprekken met een Marokkaanse vriendin. Mooi om te zien dat ook hierin mensen en religies meer op elkaar lijken dan dat ze verschillen. Verbonden in onze zoektocht naar liefde en wijsheid.

Met kennis alleen weet je echter nog niet zo veel. En dus begon ik aan mijn eerste vastentijd. Sindsdien valt er jaarlijks iets anders te leren. Van tevoren weet je nooit wat het zal zijn. Het kan een lichamelijke les zijn. De eerste weken had ik de hele dag trek, omdat mijn lichaam gewend was aan tussendoortjes. Alle veertig dagen werd ik kraakhelder wakker omdat ik niet meedeed aan ‘goed, nog één slaapmutsje dan.’ Dan dringt zich toch de vraag op: zorg ik eigenlijk wel zo goed voor mijn lichaam als ik denk?

Het kan een geestelijk inzicht worden. Soms houd ik het een keer niet vol. Een rotdag met chocola bij de thee. Het circus van verwijten en gemopper dat dan in mijn hoofd losbarst… Is dat eigenlijk fijn, die hoge lat met die strenge leermeester?

Ik ben benieuwd wat de vasten me dit jaar zal brengen. Misschien iets op het gebied van de andere traditionele pijlers? Bidden en mediteren? Aalmoezen schenken en onze welvaart anders verdelen, zeker nu?

Jaarlijks keert in ieder geval deze paradox terug: de matigheid toont de overvloed. In ‘armoede’ wordt rijkdom zichtbaar. Die ene kop koffie die we in de vasten op zondagmorgen drinken, ervaren we als een enorm feest. Elke slok een bewust genoten cadeautje. Eigenlijk veel fijner dan die dagelijkse bakken onopgemerkte troost.

Zou dat mechanisme niet op veel meer gebieden gelden?

Gerda Hoekstra

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email